Dnia 01.01.2019 r. weszło w życie rozporządzenie MEN w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2019.

Część oświatowa subwencji ogólnej jest ustalana zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dn. 13.11.2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t. jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1530, z późn. zm.). W myśl tego przepisu kwotę przeznaczoną na część oświatową subwencji ogólnej dla wszystkich j.s.t. ustala się w wysokości łącznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, nie mniejszej niż przyjęta w ustawie budżetowej w roku bazowym, skorygowanej o kwotę innych wydatków z tytułu zmiany realizowanych zadań oświatowych. Od tej kwoty odlicza się 0,4% na rezerwę części oświatowej subwencji ogólnej, którą dysponuje MF, po za sięgnięciu opinii MEN oraz reprezentacji j.s.t.

Wyższy finansowy standard A

Wskazane na wstępie rozporządzenie określa szczegółowe zasady (algorytm) podziału subwencji w kolejnym roku budżetowym – środki te dzielone są między samorządy z uwzględnieniem zakresu realizowanych przez nie zadań oświatowych.

Kwota, którą samorządy otrzymują na jednego ucznia, czyli tzw. finansowy standard A, wyniesie w 2019 r. około 5.593 zł, co oznacza, że będzie o mniej więcej 3,4% (ok. 184 zł) wyższa od kwoty obowiązującej w ubiegłym roku (5.409 zł).

Finansowy standard A otrzymuje się, dzieląc kwotę ogólną subwencji oświatowej, pomniejszoną o 0,4% rezerwy, przez ogólną liczbę uczniów przeliczeniowych. Tę liczbę otrzymuje się z kolei poprzez zastosowanie zróżnicowanych wag i wskaźników dla wybranych kategorii uczniów (wychowanków) i określonych typów i rodzajów szkół oraz wskaźnika korygującego, uwzględniającego stopnie awansu zawodowego nauczycieli. Dzięki temu wskaźnikowi wyższe kwoty są przekazywane tym samorządom, które zatrudniają najwięcej nauczycieli o najwyższych stopniach awansu zawodowego (mianowanych i dyplomowanych). Wagi (mnożniki) służą zwiększaniu kwoty przypadającej na jednego ucznia – w zależności od specyfiki szkoły lub samorządu (np. gminy wiejskie, miasta do 5.000 mieszkańców) i potrzeb uczniów (np. uczniowie należący do mniejszości narodowych lub etnicznych, uczniowie niepełnosprawni).

Nowości w finansowaniu szkolnictwa zawodowego

W algorytmie podziału subwencji oświatowej na rok 2019 wprowadzono zmiany w finansowaniu szkolnictwa zawodowego, polegające na zróżnicowaniu kwot naliczanych na uczniów objętych kształceniem zawodowym w oparciu o prognozowane zapotrzebowanie na pracowników w danym zawodzie na rynku pracy.

Oznacza to, że wyższe środki będą przekazywane szkołom kształcącym uczniów w zawodach deficytowych.

Rozwiązanie to polega na wprowadzeniu dwóch nowych wag na uczniów klas I kształcących się w zawodach, na które prognozuje się zwiększone zapotrzebowanie. Wartość wagi na takich uczniów wynosi 0,2 (ok. 1.120 zł na ucznia), z wyłączeniem uczniów będących młodocianymi pracownikami realizującymi praktyczną naukę zawodu u pracodawcy, dla których waga wyniesie 0,08 (ok. 447 zł na ucznia).

W wadze zostali uwzględnieni uczniowie klas I w branżowych szkołach I stopnia, technikach i szkołach policealnych, kształcący się m.in. w takich zawodach, jak: elektronik, elektryk, kierowca mechanik, technik automatyk, mechatronik, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, technik elektryk, technik energetyk, technik informatyk, technik mechatronik, ślusarz, mechanik-monter maszyn i urządzeń, technik mechanik, technik transportu kolejowego, technik elektroenergetyk transportu szynowego.

Środki na badania psychologiczne dla uczniów

01.01.2019 roku weszły w życie nowe przepisy w ustawie z dn. 5.01.2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r. poz. 978, z późn. zm.), dodane ostatnią nowelizacją oświatową. Wprowadziły one badania psychologiczne dla kandydatów do szkół kształcących się w zawodach kierowca mechanik lub technik transportu drogowego. Skierowanie na te badania wydaje dyrektor szkoły, a ich koszt pokrywa organ prowadzący szkołę.

W związku z tym w algorytmie podziału subwencji na rok 2019 wprowadzono wagę o wartości 0,05 (ok. 280 zł na ucznia) dla uczniów kształcących się w zawodach kierowca mechanik lub technik transportu drogowego. Środki naliczone tą wagą mają zrekompensować organom prowadzącym koszty ponoszone na opłacenie badania psychologicznego. Koszt tego badania, zgodnie z obowiązującym rozporządzenie Ministra Zdrowia z dn. 08.07.2014 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. poz. 937), wynosi 150 zł. Ponieważ waga naliczana jest na uczniów kształcących się w tych zawodach, a liczba kandydatów może być wyższa, wartość wagi została skalkulowana przy założeniu, że w tych zawodach będzie się rekrutować prawie dwóch kandydatów na jedno miejsce.

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna

Przy podziale subwencji na 2019 rok wyodrębniono środki na realizację działań z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Wprowadzono dwie wagi zróżnicowane ze względu na typ szkół: odpowiednio 0,025 dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów i 0,012 dla uczniów szkół  ponadpodstawowych.

Waga obejmie uczniów z kategorii dzieci i młodzież (wszystkich, a nie tylko objętych pomocą) w szkołach ogólnodostępnych realizujących obowiązek szkolny lub nauki. Zróżnicowanie tych wag wynika z odsetka osób korzystających z pomocy psychologiczno-pedagogicznej w danym typie szkoły: w szkole podstawowej i gimnazjum średnio w kraju 35% uczniów jest objętych pomocą psychologiczno-pedagogiczną, w szkołach ponadpodstawowych – ok. 19%. Średnio na ucznia korzystającego z pomocy przypadać będzie kwota ok. 340 zł.

Kumulacja roczników uczniów

W algorytmie na 2019 rok uwzględniono zwiększenie subwencji naliczanej dla j.s.t. prowadzących i dotujących szkoły ponadpodstawowe w związku z rekrutacją od 01.09.2019 r. do tych szkół dwóch roczników dzieci: ostatnich absolwentów likwidowanych gimnazjów oraz pierwszych absolwentów ośmioletnich szkół podstawowych.

Liczebność tych uczniów zwiększono odpowiednim wskaźnikiem: dla liceów ogólnokształcących – 6,81%, dla techników – 13,40%, dla branżowych szkół I stopnia – 9,20%. W wyliczeniach wskaźnika założono następujący rozkład uczniów między ww. typami szkół: 44,5% w liceach ogólnokształcących, 40,5% w technikach, 15% w branżowych szkołach I stopnia.

Pozostałe zmiany

Ponadto w algorytmie na 2019 rok uwzględniono: zmniejszenie liczby uczniów gimnazjów dla dzieci i młodzieży wskaźnikiem 33,3% w związku z całkowitym wygaśnięciem gimnazjów od 01.09.2019 r.; dostosowanie sposobu naliczania subwencji na uczniów mniejszości narodowych i etnicznych do kolejnego etapu wdrażania reformy edukacji; urealnienie finansowania kształcenia zawodowego ze względu na koszt kształcenia w poszczególnych zawodach; środki na podwyższenie wynagrodzeń nauczycieli o 5% od 01.01.2019 r.

Małgorzata Tabaszewska – specjalistka prawa oświatowego

Podstawa prawna:

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dn. 18.12.2018 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2019 – Dz.U. z 2018 r. poz. 2446.